Hương thơm đặc trưng, lôi cuốn khó cưỡng lại của hạt mắc khén

Nhắc đến vùng đất Tây Bắc, người ta nhớ ngay đến vùng đồi núi trập trùng, đến những ruộng lúa bậc thang chín vàng xa hút tầm mắt, đến những cánh đồng hoa tam giác mạch mộng mơ, đến những điệu múa xòe, nhảy sạp trong lễ hội hoa ban truyền thống, và chắc chắn người ta cũng không thể quên được những món ăn nướng thơm ngon dậy mùi đặc trưng của hạt mắc khén.

Vùng núi rừng Tây Bắc vốn nổi tiếng với những món ăn đậm đà bẳn sắc dân tộc, là những món ăn truyền thống, kết tinh văn hóa của nền ẩm thực muôn đời truyền lại, đặc biệt là các món nướng. Vậy điều gì đã tạo nên thương hiệu cho những món ăn nướng ở Tây Bắc, để người ta ăn một lần mà không thể nào quên? Để ăn rồi còn muốn ăn thêm chút nữa? Câu trả lời nằm ở loại gia vị tẩm ướp mang hương vị có một không hai- hạt mắc khén.

huong-thom-cua-hat-mac-khen

Hạt mắc khén là quả của cây mắc khén, một loài cây thân gỗ cao lớn, họ hồi, mọc ở khắp nơi trên núi rừng Tây Bắc, đây là một loại hạt có mùi thơm riêng biệt, đặc trưng ngây ngất không thể lẫn với bất cứ loại gia vị nào khác. Vị của mắc khén không cay nồng như ớt, không xộc lên mũi như tiêu, mà tạo ra vị tê tê, khác lạ nơi đầu lưỡi, loại hạt này hay được dùng để tẩm ướp thức ăn khi nướng, làm thịt khô hoặc pha đồ chấm.

Vào tháng 11 hàng năm, cây sẽ ra hoa và đậu thành quả, hoa mắc khén có dạng chùm giống như hoa xoan, khi quả già thì người ta bẻ nguyên cả chùm rồi đem về phơi nắng hoặc hong khô trên bếp để dùng cho cả năm, nhiều người nghĩ và nhầm tưởng hạt mắc kén chính là hạt tiêu rừng, nhưng thực tế đây là hai loại gia vị hoàn toàn khác nhau. Mắc khén tươi có màu xanh lá cây, gia vị này ngon nhất khi dùng lúc quả còn tươi, nhưng thời gian loại quả này chín rất nhanh nên để có thể dùng được quanh năm, người ta đem phơi khô để ăn dần.

huong-thom-cua-hat-mac-khen-1

Công dụng chính của mắc khén là để tẩm ướp các món ăn, đặc biệt là món nướng và để pha đồ chấm, đây cũng chính là thành phần quan trọng của chẳm chéo, một thứ muối chấm đặc sản của vùng Tây Bắc nổi tiếng xa gần.

Hạt mắc khén khi các bạn mua về  đều đã ở dạng phơi khô, tuy nhiên nếu để nguyên như vậy thì chưa thể sử dụng được ngay mà cần phải sơ chế đã. Bạn không nên lấy quá nhiều hoặc vì tiện mà đem rang luôn một thể, như thế để lâu sẽ mất ngon, hạt sẽ mất hương vị , dùng bao nhiêu thì lấy ra sơ chế bấy nhiêu, dùng đến đâu lấy ra đến đấy là tốt nhất bởi vì công sơ chế hạt mắc khén cũng không đáng bao nhiêu, không mất nhiều thời gian và cũng không quá cầu kỳ. Trước tiên bạn bắc chảo lên bếp, để nóng già, sau đó cho nhỏ lửa lại rồi cho hạt mắc kén vào rang, rang trong khoảng 30-45 phút thấy có mùi thơm thì bắc ra, sau đó đợi cho hạt nguội thì mang giã nhỏ hoặc xay thành bột, do gia vị này có nhiều tinh dầu nên nếu vừa rang xong mà đem đi xay ngay thì sẽ bị dính và bột xay ra không được mịn, vì vậy các bạn nên chờ cho mắc khén nguội hẳn đã nhé! Nếu không có máy xay thì bạn có thể tán nhỏ bằng cối xay tiêu, bột mắc kén không nhất thiết phải nhỏ mịn mới dùng được bạn nhé, chỉ cần dập dập, nhỏ như hạt tiêu là có thể sử dụng được rồi.

huong-thom-cua-hat-mac-khen-2

Mắc khén là gia vị không thể thiếu để làm thịt trâu gác bếp

Để đảm bảo hương vị và chất lượng mắc khén, kể cả hạt chưa sơ chế hay bột đã rang xay, khi chưa dùng đến hoặc làm ra mà chưa sử dụng hết thì bạn nên cho vào lọ kín, túi nilon buộc chặt để tránh bị bay mùi, ẩm mốc, dùng chai nhựa hoặc chai thủy tinh đều được bạn nhé, miễn là không để cho không khí lọt được vào, bạn cũng có thể cho mắc khén vào ngăn mát tủ lạnh bảo quản hoặc để ở nơi khô ráo cũng không sao nhé!

Đối với người dân Tây Bắc, hạt mắc khén giúp cho thịt thú rừng, thịt gia cầm trở nên thơm ngon đặc biệt, người ta còn dùng loại hạt quý này để ướp cá, pha chế đồ chấm, đối với người dân nơi đây, mắc khén là một thứ gia vị không thể thiếu trong mỗi bữa ăn, nó không đơn thuần chỉ là một loại gia vị thông thường, mà đó còn là sự hiện diện của một nét đẹp trong nền văn hóa ẩm thực. Hương vị của mắc khén tỏa đều ra thơm phức, khiến cho mọi món ăn trở nên thơm ngon kỳ lạ, người chưa ăn thì không thể cưỡng lại, người ăn quen rồi thì vừa ăn một lại muốn ăn hai, ai đã từng một lần được thưởng thức những món ăn chế biến từ mắc khén thì sẽ không bao giờ quên được hương vị đặc biệt có một không hai ấy, nó quyến luyến, nó khiến cho người ta cứ phải nhớ mãi, nhớ lâu, phải chăng mắc khén chính là món quà quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người nơi vùng cao Tây Bắc, chỉ có ở đây người ta mới tìm thấy được loại cây, loại gia vị độc đáo này, góp phần làm cho ẩm thực của Việt Nam thêm phần đa dạng, phong phú.

Xem thêm:  Ngây ngất với hương thơm khó cưỡng của hạt mắc khén Tây Bắc

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *